Huta szkła Niemen

Huta Szkła ,, Niemen” znajdująca się na terenach obecnej Białorusi słynie ze swoich wyrobów szkła użytkowego i dekoracyjnego na całym świecie.
Pierwotnie założona przez Zenona Łęskiego w 1883 w Ustroniu koło Nowogródka, lecz 11 lat później przeniesiona w pobliże wsi Brzezówki. W latach międzywojennych Huta Niemen była największym polskim eksporterem szkła prasowanego i dmuchanego do państw Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Bliskiego Wschodu.

W 1935 Edmund Miatkowski wykonał umę z błękitnego szkła przeznaczoną na serce Józefa Piłsudskiego.
Produkowano szkło dmuchane, cichodmuchane oraz prasowane. W roku 1948 odbyła się Wszechzwiązkowa Wystawa Przemysłu Artystycznego i Sztuki Ludowej, na której pokazano szkło niemeńskie. Dziesięć lat później wyroby znalazły się na Wystawie Światowej EXPO58 w Brukseli.

 

Mówiąc o Hucie Niemen należy wymienić nazwiska mistrzów szkłarskich, takich jak:

B. Szamański

I.Kanamycki

I.Pietrenko

R. Bagiński

G.Linkiewicz

 Po wojnie skład szklarzy się uzupełnił poprzez: J.Gładkowa, G.Isajewicz i inni. W latach 60. do fabryki dołączyli szklarzy, którzy zmienili wygląd dotychczas produkowanych wyrobów. Formy stały się bardziej zwarte, a grawerowany ornament stał się bardziej lakoniczny w porównaniu do swego skomplikowanego poprzednika. W zdobnictwo wprowadzono wzory ludowe oraz charakterystyczne niemeńskie nici szklane. W latach 70. produkcją huty zaczęła wyróżniać się swoją teatralnością, zaczęto nalepiać roztopione aplikację do wyrobów dmuchanych oraz dekorować emalią, a nawet stosować korę drzew jako dekoracji do szkła cichodmuchanego. W. Murachwier tworzył za pomocą techniki mollirowania, stosując metalowej blachy z kontrreliefem, zamiast formy. W następnej dekadzie zaczęto stosować tzw. ,,suche farby”, które rozpuszczając się wydzielały gazy, w skutek czego na wyrobach pojawiały się pęcherzyki, właśnie tak powstała słynna .,Cisza. Dopiero w 2010 powrócono do ,,cracle, technika w efekcie, której stwarza się pozór popękanego szkła.

Za najbardziej cenne na rynku antykwarycznym uchodzą szkła ART DECO w kolorach błękitu, łososiu oraz także zieleni zwanej uranową. Produkcja szkła na Hucie Niemen działa w czasach dzisiejszych, lecz  te wyroby już nie niosą tych estetycznych walorów, które zawierały w sobie wyrobie polskie.

pobrane (9)

 Żardiniera

w formie łódeczki z falistą krawędzią;
lane z formy, częściowo matowione;
Polska, Huty Szklane Juliusza Stolle “Niemen”; 1920-1930

pobrane (9)

Wazon

szkło fioletowe, lane, szlifowane

Polska, Huty Szklane Juliusza Stolle “Niemen”; 1920-1930

pobrane (9)

Komplet do likeru

szkło przezroczyste w kolorze zielonym, szlifowane;

Polska, Huty szkła J. Stolle – Niemen, l. 30. XX w.

pobrane (9)

 Naczynia deserowe ART DECO

szkło barwione w masie łososiowe, prasowane, częściowo matowione;
Polska, huty szkła J. Stolle – Niemen, ok. 1930

pobrane (9)Komplet do likieru

szkło jasnoniebieskie, szlifowane
sygn. trawioną pieczątką J. Stolle (J. Stolle „Niemen” Huty Szklane Spółka Akcyjna)
Polska, ok. 1930

pobrane (9)Wazon

szkło prasowane, miodowe

J. Stolle (J. Stolle „Niemen” Huty Szklane Spółka Akcyjna)
Polska, ok. 1930

Źródło ilustracji: artinfo.pl