Śląskie fabryki porcelany

Produkcja porcelany na Śląsku posiada wieloletnią tradycję, a jej początki sięgają I poł. XIX wieku. Eksportowana do wielu krajów Europy, ale nie tylko, cieszyła się dużym zainteresowaniem zarówno ze względu na walory estetyczne (serwisy, figurki, świeczniki etc.) jak i praktyczne (porcelana sanitarna).

Wałbrzych – Stary Zdrój

W roku 1845 w Starym Zdroju Carl Tielsch założył fabrykę porcelany, której znakomitej jakości wyroby przez znawców porównywane były do wytworów Królewskiej Manufaktury Porcelany w Berlinie. Nic dziwnego, że prężnie rozwijająca się firma już w II poł. XIX wieku rozrosła się do trzech fabryk. W skład luksusowych produktów wchodziły: serwisy do kawy i herbaty, zestawy obiadowe, ozdobne patery, świeczniki, kałamarze, przyciski do papieru, przybory toaletowe czy porcelana elektrotechniczna, a także różnych rozmiarów figurki oraz figury sakralne. Porcelana z manufaktury Tielscha charakteryzowała się wysokim poziomem wykonania, oraz oryginalnymi zdobieniami – od malowanych kobaltem po zdobione realistycznymi wizerunkami zwierząt (np. ryb) , scenkami rodzajowymi (wazony) czy bogatą dekoracją kwiatową (róże, maki, chabry). Fabryka, która w 1952 roku otrzymała nową nazwę „Wałbrzych” produkuje do dziś, znajdując odbiorców na całym świecie.

Jaworzyna Śląska

Jedną z najstarszych (założoną w 1860 r.) oraz najlepiej rozwijających się i prosperujących na Śląsku manufaktur była wytwórnia porcelany w Jaworzynie Śląskiej. Założył ją i znakomicie zarządzał Traugott Silber. Przekształcona w 1886 roku w Towarzystwo Akcyjne wytwórnia należała min. do Związku Niemieckich Fabryk Porcelany w Berlinie czy Związku Niemieckich Fabryk Porcelany Użytkowej, Ozdobnej i Artystycznej w Weimarze. Produkowano tam: serwisy, świeczniki, lampy, patery, medale, bomboniery, wazony, talerze okolicznościowe, figurki porcelanowe. Wyroby te odnosiły sukcesy na licznych wystawach zagranicznych odznaczając się oryginalnym zdobnictwem (liczne złocenia, finezyjne kształty filiżanek i dzbanków, bogate dekoracje kwiatowe). Upaństwowiona w 1952 roku wytwórnia otrzymała nazwę „Zakłady Porcelany Stołowej Karolina”.

Bogucice

Pierwsza na Górnym Śląsku fabryka porcelany powstała w roku 1920 w Szopienicach- Roździeniu. Po wykupieniu jej (jeszcze w tym samym roku) przez Richarda Czudaya otrzymała nową nazwę: Czuday Werke G.m.b.H. W 1923 roku współwłaścicielami fabryki (specjalizującej się wówczas głównie w produkcji elementów elektrotechnicznych) zostali spadkobiercy Gieschego (którzy nabyli 51% akcji należących do fabryki). Kupno budynków (dawnej fabryki pasz w Bogucicach) i zaadaptowanie ich na nowoczesną fabrykę porcelany – umożliwiło już w 1925 roku otwarcie jej pod nazwą „Fabryka Porcelany Giesche”. Produkowano wówczas nie tylko serwisy kawowe, herbaciane czy obiadowe, ale również wazony, świeczniki, talerze okolicznościowe, oryginalne figurki przedstawiające zwierzęta, komplety na produkty sypkie i przyprawy, bombonierki, flakoniki. Spółka Giesche zatrudniała wielu ludzi i porcelanę gorszej jakości sprzedawała pracownikom po bardziej przystępnych cenach.

W latach 20-stych dyrektor Richard Czuday odszedł z firmy i założył własną wytwórnię porcelany pod nazwą „Czuday” na terenie dawnej huty cynku w Bykowinie.

Znacjonalizowana po II wojnie światowej do 1952 roku nosiła nazwę Giesche Fabryka Porcelany S.A, następnie zmieniono ją na Bogucice.

Bykowina-Ruda Śląska

Fabrykę porcelany założył tam na terenie nieczynnej już huty cynku („Huty Franciszka”) w 1928 roku Richard Czuday . Niestety z wielu różnych przyczyn ( min. kryzysu światowego oraz dużej ilości porcelany na rynku) fabryka przeżywała liczne trudności finansowe, była też kilka razy zamykana. Do 1950 roku produkowała porcelanę pod nazwą „Polska Fabryka Porcelany Sp. z o.o. Huta Franciszka Górny Śląsk”. Wyroby charakteryzowała prostota formy oraz oszczędna dekoracja. Produkowano serwisy kawowe, herbaciane, pojemniki kuchenne, patery, popielniczki etc. Po upaństwowieniu stała się filią fabryki bogucickiej.


Drukuj